Slachtoffers die zich laten overhalen om eigenhandig geld over te boeken naar een fraudeur, kunnen daarna niet rekenen op een vergoeding van hun bank. Tot die conclusie komt klachteninstituut Kifid in een zaak rond twee klanten van SNS-bank. Het tweetal werd het slachtoffer van zogeheten bankhelpdeskfraude en boekte in totaal zo'n 59.000 euro over naar iemand die zich voordeed als bankmedewerker.

De oplichter belde de slachtoffers op en wist hen ervan te overtuigen software op hun computer te zetten. Daardoor kon hij meekijken in hun online bankomgeving. Vervolgens lukte het hem om de slachtoffers hun daglimiet te laten verhogen, waarna zij in drie keer geld naar zijn rekening overmaakten.

Blokkade weer opgeheven

Bij de allereerste overboeking greep SNS-bank — inmiddels onderdeel van ASN-bank — nog in en blokkeerde de betaling. Maar de fraudeur had de slachtoffers geïnstrueerd om in dat geval contact op te nemen met de bank. Tijdens dat telefoontje gaven zij aan dat het geld bedoeld was voor de aankoop van een camper, waarop de bank de blokkade weer ophief.

Volgens Kifid hoeft de bank de gedupeerden niet te compenseren. De klanten hadden immers zelf hun limiet verhoogd en zelf de drie overboekingen uitgevoerd. Daarmee hebben ze ingestemd met de betalingen, en waren er voor de bank te weinig aanwijzingen dat het om oplichting ging. De transacties weken niet genoeg af van het normale patroon, waardoor de bank haar zorgplicht volgens het instituut niet heeft geschonden. SNS weigerde de schade te vergoeden omdat de zaak niet binnen de coulanceregeling viel.

Wanneer wél een vergoeding?

In april liet Kifid nog weten dat slachtoffers van dit soort fraude vaak op zeer overtuigende wijze worden gemanipuleerd. Het instituut pleitte er toen voor om gedupeerden vaker hun geld terug te geven.

Een woordvoerder benadrukt tegenover persbureau ANP dat het verschil zit in wie de overboeking daadwerkelijk doet: het slachtoffer zelf of de fraudeur. Pas wanneer iemand níét "grof nalatig" heeft gehandeld, zouden banken volgens Kifid wel tot compensatie moeten overgaan.